Franciskus Romanus Rumoldus – kortweg: Frans – van Daele (75) had al een indrukwekkende staat van dienst toen hij aan de slag ging als kabinetschef van Filip. Veertig jaar lang had hij als diplomaat en bestuurder gediend op de hoogste posten. Hij was ambassadeur in de Verenigde Staten, vertegenwoordigde België bij de Europese Unie, de Verenigde Naties en de NAVO, en eindigde als kabinetschef van de eerste voorzitter van de Europese Raad: Herman Van Rompuy (CD&V). In 2003 kreeg Van Daele de adellijke titel van baron vanwege zijn verdiensten voor het land.
Van Daele is de koning van de coulissen: altijd bereid tot een compromis, altijd op zoek naar het haalbare. Interviews geeft hij het liefst off the record, zonder bronvermelding, zonder aanhalingstekens. ‘Dan hoef je de waarheid niet te verhullen.' Na enig aandringen wilde Van Daele ook on the record gaan, weliswaar met de waarschuwing dat hij bij té directe vragen rond de pot zou draaien. Een makkelijk gesprek werd het dus niet. Humo sprak met een blinde muur.
FRANS VAN DAELE «Ik heb prins Filip voor het eerst ontmoet toen ik diplomaat was in Rome, tussen 1986 en 1989. Hij vloog geregeld over en weer om zijn zieke grootmoeder te bezoeken. Uit die periode zijn me vooral onze wandelingen op het Forum Romanum bijgebleven. Maar het contact is gebleven. Later heeft hij me gevraagd zijn kabinetschef te worden.»
HUMO Etienne Davignon schrijft in zijn autobiografie ‘Mijn drie levens' dat hij in de jaren 90 een aantal mensen rond prins Filip heeft verzameld om hem door zijn moeilijke jaren te helpen. Toen Boudewijn na zijn dood werd opgevolgd door Albert, had de prins het gevoel dat hij op een zijspoor was beland. U was één van die helpers.
FRANS VAN DAELE «Etienne Davignon, die trouwens ooit mijn eerste baas was, heeft die rol gespeeld. Dat klopt. Maar nogmaals, mijn contact met de kroonprins dateerde van vroeger.»
HUMO U bent adviseur van prins Filip geworden in 1996.
VAN DAELE «Nee, in 1996 was ik directeur-generaal Politieke Zaken op het ministerie van Buitenlandse Zaken. Prins Filip en ik waren on speaking terms. Je kunt dat adviseur noemen, raadgever, gesprekspartner of sparringpartner. Er was in elk geval contact.»
HUMO Hoe zag u dat contact? Als een opstapje?
VAN DAELE «Ik had het gevoel dat ik kon helpen. Een carrièreplan had ik niet. Niemand wist hoe de dingen zouden lopen. Ik achtte het nuttig mijn internationale expertise ten dienste te stellen van de kroonprins.»
HUMO U bent een man met een groot adressenboekje. En u bent ook een Vlaming, terwijl de meeste adviseurs op het paleis Franstalig zijn.
VAN DAELE «Ik denk dat u die uitspraak moet nuanceren. Wijlen generaal Guy Mertens heeft jarenlang voor prins Filip gewerkt, en Pol De Witte was secretaris-generaal van het paleis.»
HUMO De jaren 90 en het begin van de jaren 2000 waren moeilijk voor Filip: hij sukkelde van het ene incident in het andere. Hebt u hem gecoacht voor zijn publieke optredens?
VAN DAELE «Prins Filip heeft wat mindere momenten gehad, maar hij heeft er zich goed overheen gezet. Daarvoor had hij geen bijzondere coaching nodig.»
HUMO Wanneer wist u dat Albert troonsafstand zou doen?
VAN DAELE «Kort van tevoren.»
HUMO De troonsafstand was al jarenlang in voorbereiding. Wist u het in 2010 of 2013?
VAN DAELE «In 2013, enkele weken vóór de eedaflegging van Filip.»
HUMO Mag ik u vragen van wie u dat hebt vernomen?
VAN DAELE «Nee.»
HUMO Was het langs officiële weg?
VAN DAELE «Langs heel betrouwbare weg.»
HUMO Wanneer bent u gevraagd als kabinetschef?
VAN DAELE «De kroonprins had mij een aantal jaren daarvoor gevraagd of ik zijn kabinetschef wilde worden wanneer het zover was. Ik heb hem gezegd: ‘Ja, monseigneur. Als u me dan nog wilt, kom ik.' Ik was toen aan de slag in Amerika, het moet rond het jaar 2000 zijn geweest.»
HUMO U bent niet het type dat meteen in het diepe springt.
VAN DAELE «Nee, en dat raad ik iedereen aan.»
HUMO Ongetwijfeld hebt u een sterkte-zwakteanalyse gemaakt. Weet u nog hoe die eruitzag?
VAN DAELE «Een rationele sterkte-zwakteanalyse heb ik niet gemaakt. Ik dacht gewoon dat ik een nuttig verschil kon maken. De bedoeling was koning Filip op de juiste manier bij de bevolking te introduceren. Op dat moment werd hij te vaak als een karikatuur neergezet. Zijn reputatie strookte niet met wat ik zelf had kunnen vaststellen.»
HUMO Zijn reputatie viel samen te vatten in de vier woorden van wijlen hofmaarschalk Herman Liebaers: ‘Hij kan het niet.'
VAN DAELE «Waarom Herman Liebaers de behoefte heeft gehad om dat in een interview met De Morgen te zeggen, is voor mij nog altijd een vraagteken. Als je in vertrouwen met iemand hebt samengewerkt, kun je zoiets niet maken. Bovendien herkende ik prins Filip niet in de manier waarop Liebaers over hem sprak. De man die ik kende, was van een ander kaliber.»
HUMO Hebt u een strijdplan met hem opgemaakt?
VAN DAELE «Een koning blijft in hoge mate afhankelijk van de dingen die rond hem gebeuren: events, events, events. Daar moet hij op inspelen.
»Verder onderscheid ik drie vuistregels. Eén: een koning moet het vertrouwen van een groot stuk van de bevolking verwerven. Koning Filip en koningin Mathilde hebben veel geïnvesteerd in ontmoetingen met landgenoten. Ze hebben hun oor dicht bij de grond te luisteren gelegd. Dat creëert vertrouwen. Twee: een koning moet boven het dagelijkse gekrakeel staan. Dat betekent niet dat hij ver weg in het heelal zit, maar hij mag ook geen onderdeel worden van politieke of filosofische controverses. Dat is eveneens gelukt. En drie: hij moet zijn interne en externe representatieve functie waarnemen. Een koning moet zichtbaar zijn, zeker als hij in Brussel woont, de hoofdstad van Europa.»
HUMO Hebt u er de nadruk op gelegd dat het koningschap in de 21ste eeuw in de eerste plaats een moreel leiderschap is?
VAN DAELE «Je kunt het zo noemen, je kunt het ook politiek gezag noemen. Ik zeg altijd: ‘De koning moet het gezag hebben dat wordt aanvaard door de bevolking.'
»De koning heeft ook een aantal machten volgens de grondwet. Die oefent hij onder meer uit bij de vorming van een nieuwe regering. Maar in wezen gaat het om het gezag dat hij zelf opbouwt. U kent vast de definitie van de koninklijke rechten volgens uw voormalige collega Walter Bagehot , de oprichter van het Britse weekblad The Economist. ‘The right to be consulted, the right to encourage and the right to warn' : een koning mag binnenskamers zijn mening geven, daarbuiten mag hij aanmoedigen en zelfs waarschuwen. Dat was al zo in de tijd van de Britse koningin Victoria , en dat is nog steeds zo.»
HUMO Was het uw idee om Filip de troon te laten bestijgen op de nationale feestdag?
VAN DAELE «Het was niet mijn idee, maar het was perfect verdedigbaar. Koning Albert had besloten troonsafstand te doen en zijn timing wees in de richting van 21 juli. Het onderstreepte de continuïteit van de monarchie, de zichtbaarheid van de koning, de soberheid van het gebeuren.»
HUMO Een wankele gezondheid, vermoeidheid en het buitenechtelijke vaderschap van Delphine: waren dat de redenen voor de troonsafstand van Albert?
VAN DAELE «Daar zit een zekere waarschijnlijkheid in, maar ik geef geen commentaar op dingen die ik niet uit de eerste hand heb.»
HUMO 21 juli 2013 hebt u wel uit de eerste hand. U hebt grondig gerepeteerd voor de eedaflegging. U bent meermaals met Filip naar het parlement gegaan om zijn eerste koninklijke toespraak in te oefenen.
VAN DAELE «Ik heb samen met de prins vooraf een kijkje genomen: waar hij in het parlement zou spreken, hoe zijn publiek er zou uitzien... We hebben er ook aan zijn toespraak gewerkt.»
HUMO U wilde geen trillende vorst zien, zoals bij de eedaflegging van Albert.
VAN DAELE «Dat prins Filip een beetje emotie zou voelen, leek me waarschijnlijk. Wie niet, op zo'n moment? Maar ik wist ook dat hij zijn toespraak op een overtuigende manier kon brengen, en dat heeft hij gedaan. De commentaren waren lovend: ‘Zo kenden we Filip niet.' Het bewijs dat Liebaers het níét bij het rechte eind had.»
HUMO Net als uw voorganger Jacques van Ypersele de Strihou bent u een christendemocraat. Móét de kabinetschef van de Belgische koning een christendemocraat zijn?
VAN DAELE «Dat is een nieuwe regel, daar had ik nog niet van gehoord.»
HUMO Vincent Houssiau, die u in 2017 heeft opgevolgd, is ook een christendemocraat.
VAN DAELE «Als u teruggaat in de tijd, zult u vaststellen dat de kabinetschef van Leopold I aan de rijksuniversiteit in Gent had gestudeerd.»
HUMO Nu gaan we wel heel ver terug.
VAN DAELE «Er is maar één regel: de koning kiest zijn kabinetschef in alle vrijheid. Het uitgangspunt is kwaliteit, niet een vooropgesteld politiek profiel. Filip zocht iemand die hem kon helpen, met wie hij goed kon opschieten.»
HUMO Had u als kabinetschef een contract van bepaalde of onbepaalde duur?
VAN DAELE «Het was een aanstelling van onbepaalde duur. Ik heb wel vanaf het begin gezegd dat ik er op mijn 70ste mee zou ophouden. Ik wilde nog een boek schrijven (‘Schaken met de macht', red.). En ik wilde tijd voor mijn familie, mijn kinderen en kleinkinderen. Ik heb de koning ook gezegd: ‘Er komt een moment waarop u zich zult moeten omringen met jongere mensen.' Ik was al gepensioneerd toen ik eraan begon.»
HUMO De eerste regeringsvorming onder Filip is er gekomen in 2014. Hij heeft toen N-VA-voorzitter Bart De Wever aangeduid als formateur. Dat verraste nogal wat kenners van het koningshuis.
VAN DAELE «Het was perfect legitiem. Koning Filip vond dat hij als staatshoofd de uitkomst van de verkiezingen moest respecteren, en de N-VA was de grote winnaar. Voor zover ik me herinner, is daar geen kritiek op gekomen van politieke waarnemers. Het is de bevestiging van de stelregel die ik hanteer voor een regeringsvorming: de koning moet de bal in het kegelspel aan het rollen brengen, maar op zo'n manier dat iedereen 's anderendaags zegt: ‘In zijn plaats zou ik precies hetzelfde hebben gedaan.'»
HUMO Dat veronderstelt afstandelijkheid, een rationele kijk op de zaak. Die hebt u, heeft Filip die ook?
VAN DAELE «Hij weet in elk geval erg goed hoe je met democratische machtsverhoudingen omgaat. Maar het leuke is: als je daarover met z'n tweeën kunt discussiëren, kom je tot nieuwe inzichten. Du choc des idées jaillit la lumière. U stelt het voor alsof het éénrichtingsverkeer was. Dat is verkeerd: het was tweerichtingsverkeer.»
HUMO Een regering laten vormen door de voorzitter van een partij die de afschaffing van België voorstaat: dat moet niet eenvoudig zijn voor een Belgische vorst.
VAN DAELE «De eerste opdracht van de koning is: maken dat er een regering is. Dus je moet de bal aan het rollen brengen. En dan kijk je naar het politieke landschap en stel je vast dat de N-VA de grootste partij van het land is. Voilà. Het was de vuurproef van een pas aangetreden koning. Hij is met glans in zijn opdracht geslaagd: na vier maanden was er een regering, Michel I.»
HUMO Een regering vormen leek makkelijker dan de rust herstellen in de koninklijke familie. Op een bepaald moment is er een openlijke verwijdering ontstaan tussen Filip en Albert. De oude koning vond 900.000 euro dotatie te weinig, de nieuwe koning gaf geen krimp.
VAN DAELE «Albert voelde zich niet geholpen door de regering, die de bedragen had vastgelegd. Maar ik weet niet of hij het Filip kwalijk heeft genomen.»
HUMO Hij was boos omdat hij geen steun kreeg van Filip. Was dat uw idee? U hebt de kritiek gekregen dat u de koninklijke familie uit elkaar hebt gespeeld.
VAN DAELE «O, heb ik de koninklijke familie uit elkaar gespeeld?»
HUMO Ze was reeds uit elkaar gespeeld, bedoelt u?
VAN DAELE «Ik weet niet waar u die mosterd haalt, maar u moet wel een beetje objectief zijn: families zijn ingewikkelde constructies. Iedereen weet dat het niet eenvoudig is om de balans tussen ouders en kinderen te bewaren, of om bedrijven te laten overgaan van vader op zoon.
»Door het aftreden van koning Albert moest iedereen opnieuw zijn plaats vinden in de koninklijke familie. De verhoudingen waren gewijzigd, wat ook een effect had op de jobverdeling. Een voorbeeld: koning Filip kon de economische zendingen naar het buitenland niet meer leiden, dat kwam voortaan prinses Astrid toe. Die dingen hebben tijd gevergd.»
HUMO Naast de discussie over de dotatie was er ook de open brief van Paola, die Laurent haar ‘meest kwetsbare kind' noemde, en het RTL-interview van Albert, dat hij niet officieel had aangevraagd. Heeft Filip toen duidelijk gemaakt dat hij, en niemand anders, het hoofd is van de koninklijke familie?
VAN DAELE «Ik geef geen commentaar op familiale verhoudingen, maar het hoofd van de familie is natuurlijk koning Filip. Dat hebben de anderen na verloop van tijd ook geïntegreerd in hun denken en doen.»
HUMO Is het toeval dat Albert en Paola sinds het aantreden van Filip niet meer op een nationale feestdag zijn gesignaleerd?
VAN DAELE «Dat heeft, voor zover ik weet, niets met familiale verhoudingen te maken. Het is een kwestie van leeftijd. Koning Albert heeft de job twintig jaar lang gedaan, vaak in ingewikkelde omstandigheden. Hij wil zijn zoon ook de ruimte geven.»
HUMO Als overtuigde katholiek heeft Filip zonder morren zijn handtekening gezet onder de uitbreiding van de euthanasiewet en de aanpassing van de abortuswet. Dat moet gevoelig hebben gelegen. Is het een teken van professionaliteit?
VAN DAELE «Zo zou ik het wel noemen. Ik vermoed dat hij ook over een aantal andere dingen genuanceerd denkt.»
HUMO Wat bedoelt u daarmee?
VAN DAELE «Daar ga ik niet verder op in.»
HUMO Filip weet dat het ook voor u, als katholiek, niet vanzelfsprekend is om zo'n wet goed te keuren. Is dat een voordeel voor hem?
VAN DAELE «De koning gaat naar de kern van de zaak, hij luistert naar de grond van de argumentatie. Ook dat is een vorm van professioneel optreden. De koning heeft bepaalde grondwettelijke plichten. Die moet hij uitoefenen.»
HUMO Een ander gedenkwaardig moment: 22 maart 2016, de dag van de aanslagen in Brussel. Hoe hebt u die beleefd?
VAN DAELE «We hebben het nieuws van de aanslagen aan het begin van de dag gehoord, tussen negen en tien uur. De verslagenheid was groot, maar de eerste reactie van de koning was: ‘Ik wil de bevolking toespreken.' Dat heeft hij die avond op de nationale omroepen gedaan, om de bevolking, die uit haar lood was geslagen, een hart onder de riem te steken.»
HUMO Hebt u toen mee de pen vastgehouden?
VAN DAELE «We hebben met verscheidene mensen aan de tekst gewerkt, onder wie Pierre Cartuyvels , mijn adjunct, die vaak de pen hanteerde. De dag erna hebben de koning en de koningin alle ziekenhuizen bezocht – het waren er elf, geloof ik – waar slachtoffers van de aanslagen waren opgenomen. Nog een dag later hebben ze de families ontmoet die iemand hadden verloren. De koning en koningin waren daar erg door aangedaan. Naderhand hebben we vanuit het paleis zeer nauwgezet opgevolgd wat er administratief werd gedaan voor de slachtoffers.»
HUMO Hoe was het voor u?
VAN DAELE «Het grijpt je aan. Je ziet met je eigen ogen wat blind geweld aanricht. Het leven van mensen die part noch deel hadden aan de agenda van de terroristen, was helemaal verwoest. Je vraagt je af: waarom moest dat nu?»
HUMO U wekt weleens de indruk dat het u allemaal siberisch laat.
VAN DAELE «De vraag is niet of je op zo'n moment emoties hebt. Iedereen heeft er. De vraag is hoe je daarmee omgaat. Kun je er een groei- of verbetertraject uit halen? Dat geeft soms de indruk dat je rationaliseert, maar het vertrekpunt is wel emotie.»
HUMO Filip lijkt ook een groeitraject door te maken. In elke toespraak benadrukt hij het belang van sociale cohesie. Hebt u daar een verklaring voor?
VAN DAELE «Iedereen groeit in zijn opdracht, iedereen groeit in zijn begrip van wat er in de wereld reilt en zeilt. Met die ervaring ga je aan de slag.»
HUMO Filip heeft het lange tijd moeilijk gehad om toe te geven dat onze kolonie in Congo geen beschavingsproject van Leopold II was.
VAN DAELE «Ja, maar hij is over zijn band met Leopold II heen gestapt, omdat hij had ingeschat dat hij daarmee de Belgisch-Congolese betrekkingen kon verbeteren. Dat is nóg een bewijs van zijn professionaliteit.»
HUMO Laten we eerlijk zijn: hij was trots op zijn band met Leopold II.
VAN DAELE «Een koning heeft kennis van de daden van zijn voorgangers, daar moet je rekening mee houden. Maar hij is bijzonder professioneel omgesprongen met de gevoeligheid voor zijn afstamming. Iedereen in het politieke milieu zal dat bevestigen.»
HUMO In 2016 weigerde Filip de opening van het vernieuwde Belvue-museum in Brussel bij te wonen, omdat daar foto's hingen van Congolese dwangarbeiders met afgehakte handen. In 2022 betuigde hij zijn diepste spijt voor het racisme en de discriminatie in de Vrijstaat Congo en in Belgisch-Congo. Is hij veranderd?
VAN DAELE «Inzake Congo wordt de koning uitstekend begeleid door zijn huidige kabinetschef Vincent Houssiau . Maar zijn afwezigheid op de heropening van het Belvue-museum had niets te maken met Leopold II, wel met de verhouding tussen mensen.»
HUMO Met de kwestie-Delphine is hij ook professioneel omgesprongen: hij heeft haar pas als zus erkend nadat de rechter dat had gedaan.
VAN DAELE «Je kunt niet vooruitlopen op de uitspraak van de rechtbank, toch?»
HUMO Tenzij je denkt: het is niet de taak van een rechtbank om uit te maken of ze mijn zus is.
VAN DAELE «Zolang het proces liep, is er geen enkele interferentie geweest vanwege de koning. Zo hoort het ook.»
HUMO Filip is altijd mild geweest voor zijn broer Laurent. Hebt u dat aangemoedigd?
VAN DAELE «De koning is een genereuze man: hij bekommert zich om zijn broer. Ik denk niet dat hij de enige is. Broederliefde zult u op veel plaatsen in dit land aantreffen.»
HUMO Laurent is een ongeleid projectiel dat Filips koningschap kan bedreigen. Dat bleek enkele jaren geleden, toen Laurent voormalig minister van Financiën Didier Reynders (MR) aanviel: hij eiste dat het bevroren geld van zijn Libische investeringen zou worden vrijgemaakt.
VAN DAELE «Dat was na mijn periode als kabinetschef.»
HUMO In 2017 hebt u ontslag genomen. Hebt u nog mee naar een opvolger gezocht?
VAN DAELE (knikt) « Vincent Houssiau was twee keer mijn medewerker geweest: als ambassadeur bij de Europese Unie en als kabinetschef van minister van Buitenlandse Zaken Yves Leterme (CD&V). Houssiau is een jongere collega voor wie ik de grootste achting heb. Hij kent de twee delen van het land, hij heeft de juiste emotionele betrokkenheid bij wat hij doet en hij is een knappe politiek analist.»
HUMO Bent u met spijt in het hart vertrokken?
VAN DAELE «Scheiden doet lijden. Ik heb het graag gedaan. Ik kon goed opschieten met de koning en met de andere medewerkers.»
HUMO U zou nog altijd deel uitmaken van de entourage vanFilip .
VAN DAELE «Je blijft dignitaris tot het einde van je leven. Je gaat wel met pensioen, je gaat niet meer elke dag naar kantoor, maar je blijft tot de hofhouding behoren. Dus als men je iets vraagt, probeer je dat te doen.»
HUMO Wordt u af en toe nog iets gevraagd?
VAN DAELE «Dat gebeurt.»
HUMO Toen Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken tijdens de regeringsformatie in 2019 voor het eerst werd uitgenodigd op het paleis, meende De Tijd-columnist Rik Van Cauwelaert daar uw hand in te zien.
VAN DAELE (zwijgt)
HUMO Was u verbaasd toen Van Grieken opdaagde?
VAN DAELE «Als u de logica volgt die ik u eerder in dit gesprek heb uitgelegd, zat dat er wel in. Vlaams Belang was een winnaar van de verkiezingen. Koning Filip heeft dat professioneel aangepakt.»
HUMO Samen met kabinetschef Vincent Houssiau hebt u Filip aangeraden voorzichtiger om te springen met zijn charismatische geloofsovertuiging.
VAN DAELE «Heb ik dat gedaan?»
HUMO Dat is informatie uit zeer goede bron.
VAN DAELE (zucht) «De koning weet dat zijn persoonlijke geloofsovertuiging tot zijn privéleven behoort. Dat is nu eenmaal zo als je boven het dagelijkse gewoel wilt staan.»
HUMO ‘Sire, wees voorzichtig met die charismatische geloofsvariant, richt u liever op Sant' Egidio.' Klopt het dat u dat hebt gezegd?
VAN DAELE «Van die charismatische geloofsvariant weet ik zo goed als niets. Ik ben trouwens verbluft: u dist verhalen op waarvan ik het bestaan nooit heb vermoed.»
HUMO Nog eentje, om het af te leren: Filip heeft heel nadrukkelijk de 18de verjaardag van zijn oudste dochter gevierd, kroonprinses Elisabeth. Denkt hij na over zijn opvolging?
VAN DAELE «Ik denk dat hij vooral nadenkt over de opleiding van zijn oudste dochter, en over haar deelname aan het openbare leven. Het publieke feest voor haar 18de verjaardag was een verstandige zet: zo bouw je gezag op bij de Belgische publieke opinie. We hebben het over iemand van wie iedereen weet dat ze op een bepaald ogenblik koningin van België zal worden – al is het onzinnig om er nu al een datum op te plakken.»
HUMO Beschouwt u Elisabeth als een geschenk uit de hemel, als royalist?
VAN DAELE «‘Een geschenk uit de hemel'? ‘Royalist'? Dat zijn weinig woorden voor veel dingen tegelijk.»
HUMO Als u voor het koningshuis hebt gewerkt, bent u wel een royalist, neem ik aan?
VAN DAELE (zwijgt)
HUMO Niet dan?
VAN DAELE «Als je dit land bij elkaar wilt houden, als je mensen bij elkaar wilt houden, is de monarchie een goede plaats om te beginnen.
»Maar wat kroonprinses Elisabeth betreft: ze heeft een heel sterke indruk op de publieke opinie gemaakt met haar reis in de voetsporen van koningin Elisabeth. Ook de eerste keer dat ze in de openbaarheid trad – een herdenking van de Eerste Wereldoorlog in Ploegsteert, in 2014 – was een voltreffer: ze heeft er zeer vlot een toespraak gehouden in drie talen. Als u dat een geschenk van de hemel wilt noemen, zijn dat uw woorden. Maar ik ben het er wel mee eens.»
HUMO Welke indruk maakt ze op u?
VAN DAELE «Ze is slim. Ze heeft een goede kennis van Grieks, Latijn, geschiedenis en ze heeft belangstelling voor politiek. Vroeg of laat zal ze klaar zijn voor de job, daar twijfel ik niet aan.»
HUMO Volgend jaar zijn er federale verkiezingen. Iedereen heeft het nu al over een nieuwe Zwarte Zondag. Wat zou dat betekenen voor België?
VAN DAELE «Geen enkele politicus in dit land zal speculeren over toekomstige verkiezingsuitslagen. Een reden te meer voor mij om dat ook niet te doen.»
HUMO Is de monarchie in gevaar?
VAN DAELE «Daar heb ik vooralsnog niets over gehoord.»
HUMO Als diplomaat kent u de Verenigde Staten door en door. Het land is intussen totaal verdeeld. Denkt u dat hier hetzelfde zal gebeuren?
VAN DAELE «In België heb je ook polarisering, maar niet in dezelfde mate als in veel andere landen. Wat zich de voorbije weken in Frankrijk heeft afgespeeld, is van een ander niveau. In dit land zijn er veel mensen from all walks of life die een inspanning doen om de boel bij elkaar te houden. Het komt goed. In dat verband kan ik alleen mijn vroegere baas Herman Van Rompuy citeren: ‘Optimisme is een morele plicht.'»
HUMO U hebt een leven als diplomaat en adviseur achter de rug. U bent enkele keren gevraagd om in de politieke arena te stappen. Hebt u spijt dat u het niet hebt gedaan?
VAN DAELE «In 2009 is me het ambt van minister van Buitenlandse Zaken aangeboden, dat klopt. Maar ik had al toegezegd om kabinetschef van Herman Van Rompuy te worden.
»Het politieke bedrijf heeft me altijd gefascineerd, maar ik ben getrouwd met de diplomatie. Ik wilde naar het buitenland. Daar heb ik geen spijt van: mijn periode als ambassadeur in Washington onder het presidentschap van George W. Bush was ontegensprekelijk een hoogtepunt.»
HUMO U bent uw carrière begonnen bij de Volksunie.
VAN DAELE «Ik ben lid geweest van de Volksunie-jongeren, maar ik ben er vertrokken omdat ik hun politieke doelstelling – de republiek Vlaanderen – niet haalbaar achtte. En ik was mijn vrouw tegengekomen, die uit een CVP-familie kwam.»
HUMO En nu zitten we hier, op de Vlaamse feestdag, in de Brusselse herenclub Cercle Gaulois. Zegt dat alles over uw traject?
VAN DAELE «Dat is toeval. Ik moest een plaats vinden voor dit gesprek. Morgen doe ik een interview in De Warande (Vlaamse zakenclub, red.), als u dat beter uitkomt.»
Geen opmerkingen:
Een reactie posten